१६. संगणकाची गोष्ट : व्यवहार व कालमापन : अँटिकिथरो मेकॅनिझम : शीतयुग आणि सत्ताबदल

साधारणतः १४व्या शतकापासून पृथ्वीवर अवतरलेले छोटे शीतयुग १७व्या शतकात म्हणजेच शिवाजी महाराजांच्या काळात शिखरावर पोहचले. हवामान बदलाचा पिक-पाण्यावर विपरीत परिणाम झाल्याने महाराष्ट्रासह जगभर दुष्काळ पडला. त्यातून अन्नधान्याची विवंचना निर्माण झाली व रोगराई पसरली. अशाने जागतिक लोकसंख्या काहीप्रमाणात रोडावली. या सगळ्या घडामोडींची अप्रत्यक्ष परिणिती म्हणून जगभरात मोठे सत्ताबदल झाले.

दरम्यान महाराष्ट्र पारतंत्र्यात गेला असला, तरी महाराष्ट्रातील संत परंपरा अबाधित होती. कदाचित संतांच्या विचारांतूनच स्वातंत्र्याची उर्मी येथील लोकांच्या हृदयात निर्माण झाली असावी. १६४७ साली तोरणागड जिंकून शिवाजी महाराजांनी स्वराज्याची तसेच सुराज्याची मुहूर्तमेढ रोवली. शिवाजी महाराज पराक्रमाची शर्थ करत असताना संत तुकाराम महाराज आपल्या अभंगांद्वारे महाराष्ट्रातील समाजमन जागे करत होते. याच काळात समर्थ रामदास स्वामींनी देखील महाराष्ट्रात प्रबोधनात्मक कार्य केले. शिवाजी महाराजांनी महाराष्ट्रात उभारलेल्या स्वराज्याचे पुढे जाऊन मराठा साम्राज्यात रुपांतर झाले.

आयझॅक न्यूटन

आयझॅक न्यूटन

१७व्या शतकात ब्रिटिशांनी भारतीय उपखंडातील विविध शहरांत व्यापाराकरिता वखारी उभारल्या. ते भारतीय उपखंडातील राजकीय परिस्थितीवर बारीक लक्ष ठेऊन होते. शिवाजी महाराजांनी गाजविलेल्या मोहिमांच्या बातम्या इंग्लंडमधील वृत्तपत्रातून छापून येत असत. याच काळात आयझॅक न्यूटन इंग्लंडमध्ये गुरुत्वाकर्षणाच्या सिद्धांतावर काम करत होते. हे काम करत असताना त्यांनी गतीविषयक काही मूलभूत नियमही मांडले. न्यूटन यांच्या कार्यामुळे वैज्ञानिक जगतास नवी कलाटणी मिळाली. त्याच शतकात मायक्रोस्कोपची देखील निर्मिती झाली. त्यामुळे संशोधकांसाठी एक नवे विश्व खुले झाले.

मागील भाग | पुढील भाग

Advertisements
error: Content is protected !!